दिवस गणपतीचे.. दिवस कोकणाचे - भाग ४

दिवस चौथा

हा दिवस तसा आरामाचा...

सुशेगात उठण्याचा...

कामाची घाई विसरून चहा पार्टी करण्याचा.. 

तळ्याच्या काठावर बसून शांतता अनुभवण्याचा..

फिश- थेरपी करून घेण्याचा.. 

बसल्या बसल्या मस्त पक्षीनिरीक्षणाचा ...

लांब टांगा टाकत चालणाऱ्या टिटवीचा... मनमोहक गिरक्या घेऊन पुन्हा आपल्या झाडावर येणाऱ्या वेड्या राघूंचा.. 

संथ तळ्यावर अवचित झेप घेऊन मासा पकडण्यात तरबेज खंड्याचा... जोडीजोडीने येऊन फुलातल्या मध पिणारया शिंजीरांचा ..

कुहूकुहू साद घालणाऱ्या कोकिळाचा .. आणि ठिपकेदार अंग मिरवत झाडावर कावळ्यांच्या घरट्याचा माग घेणाऱ्या कोकिळेचा..
तळ्यात अंघोळ करून नंतर उन्हात पंख चमकावणाऱ्या हळद्याचा .... आणि पुन्हा पुन्हा तळ्यात डुबक्या मारून मग झाडावर झगा फलकारत बसलेल्या पाणकोंबडीचा ...
दिसलेल्या एका घरट्याचा ...अन त्यात कोण राहून गेले असेल या कुतूहलाचा देखील..

चालता चालता खाली वाकून, थोडे झुकून पाहिलेल्या किड्या-कीटकांचा... नवनवीन रान-फुलांचा.. वेगवेगळ्या रंगाच्या ढंगांच्या फळांचा.. बियांचा.. पानांचा.. ...कोवळ्या उन्हात चमकणारे चतुरांचे पंख पाहण्याचा...

स्वयंपाकघरातून उठणाऱ्या हाकेचा..अन "आले ग" म्हणत पाय अजून जिथल्या तिथे रमण्याचा.. 

चूल पेटवताना झालेल्या पुरेवाटीचा .. वाटण घाटण - फोडण्या अश्या मदतीचा..अन स्वयंपाक घरात लुडबुड करता करता केळफुलातून गणपती साकारण्याचा..  

निवांत जेवण, शेजारयांची हालहवाल, खाली बागेतून आंब्याच्या झाडांची विचारपूस अश्या आळसावलेल्या क्षणांचा ..

आंब्याच्या झाडाला असलेल्या आवडत्या आडव्या फांदीवर विसावण्याचा...

लहानपणी घेतलेल्या झोक्यांची आणि तिथे बसून मारलेल्या खूप साऱ्या गप्पांची आठवण ताजी करण्याचा ..

अन मग गणपतीच्या आगमनाची लगबग सुरु करण्याचा.. 

पूर्वापारच्या समया, लामणदिवा, निरांजन, तांब्या, ताम्हण, पळी-पंचपात्रे यांना कपाटातून काढून धुवून पुसून लख्ख करण्याचा ..

गणपतीच्या नैवेद्याचे लाडू पेढे बनवायचा... भजन मंडळींसाठी आलेपाक बनवून ठेवायचा...

 

तेव्हाच लगबग सुरु होते ती गणपतीच्या मागची भिंत रंगवण्याची.... कोणते चित्र... कशी चित्ररचना... रंग रंगोटी कशी...
मातीच्या भिंती असलेल्या कौलारू घरात, शेणाने सारवलेल्या जमिनीवर.. नव्या पिढीचे लॅपटॉप आणि त्यातल्या गुगलवर चित्राच्या शोधात जग धुंडाळण्याचा ..  

मग तो दिवस.. खलबते करून शेवटी एक चित्र निवडायचा... अन भिंतीवरच्या गेल्या वर्षीच्या चित्रावर जड अंत:करणाने पांढरया रंगाचा ब्रश फिरवायचा.. 

मग भिंतीचे मोजमाप.. त्यावरच्या खाणाखुणा... पहिल्या चाचपडत्या रेघा ...अन मग सरसर उतरत जाणारया चित्राचा तो दिवस ...
घरातल्या लहान मोठ्या प्रत्येकाचाच हात त्याला लागलेला...
कधी चित्र काढताना.. कधी रंगवताना.. कधी शेडींग करताना .. चेहरयावरचे प्रकाश सावलीचे खेळ दाखवताना ..
चित्रातले आसन.. दाग दागिने.. चित्राचे बाकीचे बारीक-सारीक तपशील भरताना.... घरातल्या सगळ्यांचा हात लागतो त्या भिंतीला ..  नव्या चित्राने झळाळतो मग हा दिवस .. 

- भक्ती आजगांवकर


दिवस गणपतीचे.. दिवस कोकणाचे - भाग १
दिवस गणपतीचे.. दिवस कोकणाचे - भाग २
दिवस गणपतीचे.. दिवस कोकणाचे - भाग ३

दिवस गणपतीचे.. दिवस कोकणाचे - भाग ३

दिवस तिसरा

हा दिवस शुभ्र सकाळचा...

किलबिल पक्ष्यांच्या आवाजाने जागा होणारा... शेजारच्या गोठ्यातल्या गाईच्या घुंगुरवाळा आवाजाचा...

सकाळी सकाळी अंगणात घातलेल्या सड्याचा ... अन उंबरठ्यावर रांगोळीच्या सुबक ओळींचा..

देव्हारयातल्या गणोबाला-बाळकृष्णाला न्हाऊ माखू घालण्याचा... अन शांत सुंदर वातीच्या निरांजनाचा..हवेत अलवार विरणारया उदबत्तीच्या वलयांचा ...

घरासभोवतालच्या जास्वंदी, चाफा, शंकासूर, मोगरा, सोनटक्का आणि अश्याच वेगवेगळ्या फुलांचा ...










अंगणातल्या झाडावर गिरक्या मारणाऱ्या रंगीबेरंगी फुलपाखरांचा ...
ऐटीत फिरणाऱ्या चतुरांचा ..
शोधक नजरेने टिपलेल्या फुलपाखरी अळ्यांचा, सुरवंटाचा, अन कुसुर्ड्याचा पण ..

जरा अंगण उतरून समोरच्या तळ्यावर मारलेल्या फेर फटक्याचा ...

दाडोबाचे तळे किती भरलेय...मागच्या वर्षीच्या खंड्याची जोडी अजून तिथेच आहे का हे शोधण्याचा...



वेड्या राघुंच्या कमानदार भराऱ्या पाहण्याचा.. मागच्या माडांवर पोपटांचा थवा किती कलकलाट करतो ते ऐकण्याचा..

तळ्यातले मासे अजूनही त्याच लडिवाळपणे पायाभोवती जमतात का हे पाहण्याचा...

तळ्यामागच्या शेतातली सापाची जोडी अजून आहे का, बेडूक अजून फुगलाय का हे जाणण्याचा ..

सकाळ सकाळी वाफाळत्या चहाचा...
आणि थोडक्याच वेळात चुलीवर रटरटणाऱ्या भाताच्या पेजेचा ..
तोंडाला पाणी सुटेल अश्या लोणच्याच्या मोठ्या फोडीचा ..

हाच दिवस... वेंगुर्ल्याचा बाजारात जायला तयार होण्याचा...
सारया सामानाची यादी करण्याचा... अन यादीत कोकण स्पेशल भाज्या लिहिण्याचा ..
सगळ्या भावंडाच्या बाजार मोहिमेचा..

पण अर्ध्या रस्त्यात (वेंगुर्ल्याचा वर्ल्ड फेमस) नानाच्या भज्यांचा आस्वाद घेण्याचा ..



मग मजल दरमजल करत पायी पायी बाजारात जाण्याचा ..


अन मग कोकण स्पेशल भाज्या, वस्तू आणि गणपतीच्या आगमनासाठी सुसज्ज झालेल्या मंडईचा ..

वाली, कच्ची केळी, दोडका, भेंडी, केळफुले, पडवळ, कारले, भोपळ्याचा खापा, चवळीच्या पानांचे वाटे, लाल माठ, अळू
शहाळी, नारळ, फणस, पपनस, वेलची केळी, कमळ, तेरडा, जास्वंद, चाफा, चमेलीचे गजरे, अबोलीचे वळेसर, कन्हेर, डेह्लीया, दुर्वा बेल, कोकम, कोकमतेल, सुपारी, चिंच, भात, कुळीथ, पोहे, काजू, खाजे अश्या सारया कोकण स्पेशल वस्तूंनी बहरलेल्या बाजाराचा...







मग सारया मंडईतून आपल्या यादीतील वस्तू घेत फेरया मारण्याचा..

पण यात मासळी बाजार वर्ज्य बर का..
श्रावण - अधिक मास असे सोवळे महिने लांबले तरी मासळीबाजारात चुकूनही न जाण्याचा..

दिवस.. घरी परत येऊन पुन्हा एकदा घरात रमायचा..
उतरती उन्हे घराच्या कौलावरून सरकू लागली कि दाटून येणाऱ्या अंधारासोबत आठवणी झेलण्याचा...
याच घरा-दाराने माझ्या आजीला - पणजीला वावरताना पाहिले असेल...
माप ओलांडून घरात येताना... खळखळून कधी हसताना.. कधी गुपचूप अश्रू टिपताना..
या वस्तूंना, वास्तूला त्यांचा मायेचा स्पर्श झाला असेल ...
बाबा - काका - आत्या .. यांच्या जन्माच्या, वाढण्याच्या कितीतरी क्षणाच्या मूक साक्षीदार म्हणून या भिंती उभ्या असतील ... कितीक वेळा या सर्वाना वाढताना, धडपडताना, पडताना अन सावरताना हि पाहिले असेल... आजोबांच्या कामाच्या समाजकार्याच्या कहाण्यांनी हि कौले फुशारली असतील... या सारयाच अंगावर रोमांच उभे करणाऱ्या क्षणांचा ...

असा हा दिवस ... हलके हलके संध्याकाळच्या कातरवेळेत विरघळणारा  ....

- भक्ती आजगांवकर

दिवस गणपतीचे.. दिवस कोकणाचे - भाग १
दिवस गणपतीचे.. दिवस कोकणाचे - भाग २ 

दिवस गणपतीचे.. दिवस कोकणाचे - भाग २

दिवस दुसरा...

मुक्कामाला पोहोचण्याचा...
श्वास भरून कोकणचा वारा पिऊन घेण्याचा ...
खाली वाकून लाल मातीला स्पर्श करून नाळ पुन्हा पुन्हा जोडून घेण्याचा...

नुसत्या लवलव पापणीने सभोवतालचा हिरवा गारवा अनुभवण्याचा ..
झिरमिर पाऊस आणि श्रावणाचे ओसरते ऊन दोन्हीचा मिलाफ समोरच्या डोंगररांगांवर झेलण्याचा..







घराच्या उंबरठ्यावर क्षण दोन क्षण हळवे होण्याचा..

गेल्या वर्षी दिलेल्या निरोपानंतर पुन्हा कौलारू घर डोळ्यात साठवून घेण्याचा...
सामान ठेवताक्षणी अंगण, पडवी, माजघर, मधलेघर, धान्याची खोली, स्वयंपाकघर, मागची खोली, मागचे अंगण, परसातली आंब्याची वाडी...सगळ्या-सगळ्याची एक प्रदक्षिणा करण्याचा..




दारातला भू-भू कुठे.. घरातल्या माऊ किती यांची गणना करण्याचा ...
शोधक नजरेने अंगणातले पक्ष्यांचे आवाज ऐकण्याचा ...
राघू, मैना,, टिटवी, कोकीळ, कोकिळा, हळद्या, शिंजीर, शिंपीण, खंड्या, कोतवाल यांच्या आवाजावरून फांद्यावर त्यांचा शोध घेण्याचा...



जुने घर किती आपले आपले तरी किती श्रांत-क्लांत दिसते ... शुभ्र पांढरया केसांच्या आजीने दरवाजात उभे राहून आपली वाट पहावी..  प्रेमाने कुशीत घ्यावे.. सुरकुतले हात चेहऱ्यावरून मायेने फिरवावे तसे.. हे अनुभवण्याचा ..


हाच दिवस...
मोठ मोठे रुमाल तोंडावर बांधून अरेबियन ललना होण्याचा...
सगळ्या खोल्या, भिंती, पार कौलापर्यंत साफ सफाईचा ..
माजघर, मधली गणपतीची खोली, पडवी नव्याने रंगवण्याचा ..
सारे सामान सारया जागा धुवून पुसून लख्ख करण्याचा ..
मागील वर्षाची सुट्टी संपता संपता झालेली चूल पेटवण्याची सवय, अजून ताजी आहे का ते जोखण्याचा... विहिरीचे पाणी शेंदता येतेय का ते आजमावण्याचा...
अन दमून भागून उभा दिवस काळोखात आडवा होण्याचा...

- भक्ती आजगांवकर

दिवस गणपतीचे.. दिवस कोकणाचे - भाग १

दिवस पहिला ...

प्रवासाचा ...
रोजचे रुटीन मागे टाकून झुकझुक गाडीने...
आपल्या कोकण रेल्वेने, आपल्या कोकणात परतण्याचा ..
वळणावळणाने ट्रेनच्या पुढे धावणाऱ्या समांतर track चा...
हिरव्यागार घनदाट गच्च सोबतीचा ...अन दूर दिसणाऱ्या मंदिराचा, कौलारू घरांचा ...









एक दिवस ..
सगळ्या भावाबहिणीसोबतचा...
मस्तीचा.. न संपणाऱ्या गप्पांचा ... गाडीभर फिरून येण्याचा...
मधल्या उघड्या दरवाज्यावर उनाड वारा पिण्याचा ..
कोकण रेलवे स्पेशल वेज बिर्याणीचा ...
थोडा कॅमेरयाचा अन् थोडा मॉडेलिंगचा...







एक दिवस ...
आपल्या मालकीच्या आपल्या खिडकीचा..
त्यातल्या धावत्या चित्रासकट पुढे उलगडणाऱ्या प्रवासाचा...
गाडीपेक्षाही अधिक वेगात धावणाऱ्या मनाचा...
अन तरीही मागे सोडून आलेल्या आपल्याच माणसाच्या दुराव्याचा...





- भक्ती आजगांवकर 

Mumbai Monsoon

You stuck up on the road waiting in your taxi..

your routine travel road become endless journey..!!

The neon signs glitter glorious, out there in space..

Lots of light on the way.. primarily that of car brakes..!!

Your formals, your moderate heels.. all drenched in shower..

The laptop bag, the leather purse also forget their regular power..!!

You long for your vehicle to move..

Only an inch, the heavy traffic allows...!!

In background at times, "Ajaan" & "Aarati" swings

"Barkha Bahaar Ayi" on FM, unforgettable melody Didi Sing..!!

Empty stomach remind of office's eve snack sessions..

Samosas n Vadapav help you hold your patience..!!

Taking baby steps finally you reach your nest..

in day long rain, its an achievement al bate.. 

yet, next time we will wait for you soon...

Now that's the magic of Mumbai Monsoon ..!!!!! 

- 

Bhakti Ajgaonkar

Purely incidental scribble when stuck in the traffic in Mumbai Monsoon yesterday.. :)